ग्रॅज्युएटी म्हणजे काय Gratuity Rules Eligibility Calculation आणि Employee Legal Rights पूर्ण माहिती

ग्रॅज्युएटी म्हणजे काय हा प्रश्न अनेक Private Company Employee, Government Employee, HR Professional आणि Salary Based Workers शोधत असतात. Gratuity हा कर्मचारीचा कायदेशीर आर्थिक हक्क असून नोकरी संपल्यानंतर मिळणारा महत्त्वाचा Retirement Benefit आहे.

High Salary Jobs, Corporate Employment, Retirement Planning, Income Tax Saving आणि Employee Compensation Structure मध्ये Gratuity महत्वाची भूमिका बजावते.

ग्रॅज्युएटी म्हणजे काय

ग्रॅज्युएटी म्हणजे कर्मचारीने एखाद्या कंपनीमध्ये दीर्घकाळ सेवा दिल्यानंतर नोकरी सोडताना किंवा निवृत्तीवेळी Employer कडून दिली जाणारी एकरकमी आर्थिक रक्कम होय.

ही रक्कम Salary चा भाग नसून Employee Loyalty आणि Continuous Service साठी दिला जाणारा Statutory Benefit आहे.

अधिकृत माहिती येथे वाचा

Gratuity Rules Complete Guide

ग्रॅज्युएटी कोणत्या कायद्यांतर्गत मिळते

भारतामध्ये Gratuity खालील कायद्यांतर्गत दिली जाते.

Payment of Gratuity Act 1972

हा कायदा खालील संस्थांना लागू होतो.

Private Limited Company
Factory Establishment
Shop and Establishment Business
Corporate Organization
10 किंवा अधिक कर्मचारी असलेली संस्था

कायदा माहिती अधिकृत वेबसाइट

Ministry of Labour Government of India

ग्रॅज्युएटी मिळण्यासाठी पात्रता

किमान 5 वर्षे सलग सेवा आवश्यक
Full Time Employee असणे आवश्यक
Retirement Resignation किंवा Termination झालेली असावी

Death किंवा Permanent Disability मध्ये 5 वर्ष नियम लागू होत नाही.

ग्रॅज्युएटी कधी मिळते

Retirement Planning Time
Job Resignation
Superannuation Age
Employee Death Case
Permanent Disability

Gratuity Calculation Formula

Gratuity Calculation खालील सूत्रानुसार होते.

Gratuity equals Last Drawn Salary multiplied by 15 multiplied by Number of Service Years divided by 26

Last Drawn Salary म्हणजे Basic Salary आणि Dearness Allowance.

Gratuity Calculation Example

Last Salary 50000 रुपये

Service Period 12 Years

Gratuity Amount अंदाजे 346153 रुपये मिळू शकते.

Gratuity वर Income Tax नियम

Income Tax Planning मध्ये Gratuity महत्वाची भूमिका बजावते.

Government Employee साठी पूर्ण Tax Exemption
Private Employee साठी 20 लाख रुपये पर्यंत Tax Free
यापेक्षा जास्त रक्कम Income Tax Slab नुसार Taxable

Income Tax माहिती येथे वाचा

Income Tax Department India

Employer ने Gratuity किती दिवसात द्यावी

कायद्यानुसार Employer ने 30 दिवसांच्या आत Gratuity Payment करणे आवश्यक आहे.

Payment उशीर झाल्यास कर्मचारी Interest Claim करू शकतो.

Employer Gratuity न दिल्यास काय करावे

Written Application द्या
HR Department कडे Claim करा
Labour Commissioner Office मध्ये तक्रार करा
Labour Court Case दाखल करा

Gratuity Nomination म्हणजे काय

Employee Form F द्वारे Nominee घोषित करू शकतो. Employee चा मृत्यू झाल्यास Gratuity Nominee किंवा Legal Heirs ला मिळते.

High CPC Legal Keywords Information

Employee Benefits Law India

Labour Law India

Employment Law Advice

Retirement Financial Planning India

Income Tax Saving Options

Employee Compensation Structure

Corporate HR Compliance India

Legal Rights of Employees India

ग्रॅज्युएटीचे फायदे

Retirement Financial Security
Tax Saving Benefit
Long Term Employment Reward
Employee Legal Protection

Conclusion

ग्रॅज्युएटी म्हणजे काय हे प्रत्येक Employee ने समजून घेणे आवश्यक आहे कारण Gratuity हा Bonus नसून कायदेशीर आर्थिक हक्क आहे. योग्य माहिती असल्यास कर्मचारी लाखो रुपयांचा Retirement Benefit सुरक्षित करू शकतो.

FAQ